11 symptomen van een vitamine B12-tekort
Voel je je moe, heb je last van een wazig gevoel of ben je somber, ook al lijkt je eetpatroon ‘prima’ te zijn?
Een tekort aan vitamine B12 komt veel vaker voor dan de meeste mensen beseffen.
En voor veel mensen ligt het probleem niet bij de inname, maar bij de opname.
Wat is vitamine B12 en waarom is het belangrijk?
Vitamine B12 is een essentiële voedingsstof waar je lichaam elke dag op aangewezen is.
Het speelt een belangrijke rol bij:
- De aanmaak van rode bloedcellen
- Ondersteuning van je zenuwstelsel
- DNA produceren
- Het reguleren van het energiemetabolisme in elke cel
Zonder voldoende vitamine B12 werken deze systemen niet goed.
Als dat gebeurt, kunnen de symptomen stilletjes de kop opsteken en in de loop van de tijd verergeren.
Waarom een B12-tekort zo vaak voorkomt
Vitamine B12 wordt beschouwd als een essentiële voedingsstof.
Je lichaam kan het niet zelf aanmaken. Je moet het uit voedsel of via supplementen binnenkrijgen.
Hoewel vitamine B12 in de lever kan worden opgeslagen, verloopt de opname bij veel mensen niet efficiënt, waardoor ongebruikte vitamine B12 wordt uitgescheiden. Dit betekent dat zowel een regelmatige inname als een effectieve opname van belang zijn.
Een tekort komt verrassend vaak voor, en dit is niet alleen te verklaren door de voeding¹.
Wat veroorzaakt een vitamine B12-tekort?
1. Voeding is slechts een deel van het verhaal
Vitamine B12 komt vooral voor in dierlijke voedingsmiddelen; daarom lopen veganisten en vegetariërs een groter risico op een tekort.
Een B12-tekort komt echter ook voor bij mensen die vlees eten.
De hoeveelheid B12 in dierlijke voedingsmiddelen varieert afhankelijk van het dieet van het dier, de toediening van supplementen en de frequentie waarmee deze voedingsmiddelen worden gegeten. Veel mensen eten simpelweg niet regelmatig genoeg B12-rijke voedingsmiddelen om een stabiel gehalte op peil te houden.
2. De opname neemt af naarmate men ouder wordt
Naarmate we ouder worden, neemt de productie van maagzuur vaak af.
Maagzuur is nodig om vitamine B12 uit eiwitten in voedsel vrij te maken.
Minder zuur = minder opname.
Dit is een van de redenen waarom volwassenen boven de 50 een aanzienlijk grotere kans hebben op een laag vitamine B12-gehalte³.
3. Medicijnen en gezondheidsproblemen
Bepaalde medicijnen belemmeren de opname van vitamine B12.
Metformine, dat vaak wordt voorgeschreven bij diabetes type 2, is een goed gedocumenteerd voorbeeld².
Spijsverteringsaandoeningen die de maag of de darmen aantasten, kunnen er ook toe leiden dat er minder vitamine B12 in de bloedbaan terechtkomt.
Als u een tekort vermoedt, neem dan contact op met een zorgverlener. Een bloedonderzoek is eenvoudig en de behandeling is zeer effectief als er vroeg mee wordt begonnen.
Wat zijn de symptomen van een B12-tekort?
Je hoeft geen ernstig tekort te hebben om symptomen te voelen. Zelfs waarden die net aan de ondergrens liggen, kunnen invloed hebben op hoe je je voelt.
Energie en vermoeidheid
- Aanhoudende vermoeidheid
- Zwakheid
- Kortademigheid
B12 is essentieel voor de aanmaak van gezonde rode bloedcellen. Wanneer het gehalte daalt, lijdt de zuurstoftoevoer naar het lichaam daaronder³.
Gebrek aan concentratie
- Hersenen in de mist of slechte concentratie
- Hoofdpijn of migraine
- Neerslachtigheid of depressieve symptomen
Een laag B12-gehalte houdt verband met hogere homocysteïnespiegels, die bijdragen aan oxidatieve stress en neurologische schade⁶.
Zenuwen en lichamelijke symptomen
- Tintelingen
- Problemen met evenwicht of coördinatie
- Spierzwakte of krampen
Een langdurig tekort kan de zenuwen beschadigen, waardoor zowel de sensorische als de motorische functie worden aangetast³⁹.
Andere lichamelijke symptomen
- Bleke of vergelende huid³
- Maag- en darmklachten, waaronder misselijkheid, een opgeblazen gevoel, constipatie of diarree³
- Een gezwollen, pijnlijke of glanzende tong (glossitis)⁸
- Bij mannen kan een verhoogd homocysteïnegehalte als gevolg van een vitamine B12-tekort de doorbloeding verstoren, wat kan bijdragen aan erectiestoornissen⁷.
Hoe lang duurt het herstel?
Het herstel hangt af van de oorzaak.
- Bij een tekort als gevolg van de voeding kan het nodig zijn om gedurende korte tijd hoge doses supplementen in te nemen of injecties te krijgen
- Bij een door absorptie veroorzaakt tekort kan langdurige suppletie nodig zijn
Veel mensen merken al vrij snel dat ze meer energie hebben en zich beter kunnen concentreren zodra hun vitamine B12-inname weer op peil is.
Als een tekort echter te lang onbehandeld blijft, neemt het risico op blijvende zenuwschade toe³.
Waarom je B12-supplement misschien niet werkt:
Vitamine B12-tabletten moeten eerst de spijsvertering doorstaan.
Ze baseren zich op:
- Voldoende maagzuur
- Functionele intrinsieke factor
- Een gezond spijsverteringskanaal
Leeftijd, medicijnen en darmproblemen kunnen er allemaal toe leiden dat er minder vitamine B12 daadwerkelijk wordt opgenomen³.
Vloeibare B12 die onder de tong (sublinguaal) wordt ingenomen, omzeilt een groot deel van het verteringsproces, waardoor B12 directer in de bloedbaan terechtkomt. Dit maakt het een praktische optie voor mensen die zich zorgen maken over de opname-efficiëntie.
Voor wie is het belangrijk om extra op vitamine B12 te letten?
Het is raadzaam om extra op je vitamine B12-inname te letten als je:
- Volg een plantaardig dieet
- Zijn ouder dan 50
- Neem metformine of maagzuurremmende medicatie in
- Last van aanhoudende vermoeidheid, ‘brain fog’ of neurologische symptomen
Een praktische manier om de opname van vitamine B12 te bevorderen
Vivo Life’s Liquid B12 bevat drie actieve vormen van vitamine B12 en wordt onder de tong ingenomen.
Dit betekent dat het minder afhankelijk is van de spijsvertering, wat nuttig kan zijn als je bang bent dat je lichaam B12 niet zo goed opneemt als het zou moeten.
Bronvermeldingen
-
Prevalentie en oorzaken van vitamine B12-tekort — Gana et al., Nutrients, 2021
https://www.mdpi.com/2072-6643/13/2/479 -
Metformine-gerelateerd vitamine B12-tekort — de Jager et al., BMJ, 2010
https://www.bmj.com/content/340/bmj.c2181 -
Vitamine B12-tekort: klinisch overzicht — Ankar & Kumar, StatPearls, 2019
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK441923/ -
Vitamine B12 en cognitieve functies bij het ouder worden — Nalder et al., Nutrients, 2020
https://www.mdpi.com/2072-6643/12/3/678 -
Vitamine B12-spiegels en de prevalentie van migraine — Togha et al., Headache, 2019
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30810214/ -
Homocysteïne, vitamine B12 en depressie — Young et al., Journal of Psychiatric Research, 2019
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30753423/ -
Vitamine B12-tekort en erectiestoornissen — Xu et al., Andrologia, 2021
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33550662/ -
Orale symptomen van een tekort aan B-vitamines — Kobayashi & Iwasaki, Nutrients, 2020
https://www.mdpi.com/2072-6643/12/8/2359 -
Neuromusculaire effecten van vitamine B12-tekort — Wolffenbuttel et al., Nature Reviews Endocrinology, 2019
https://www.nature.com/articles/s41574-019-0265-0 -
Metformine, diabetes en het risico op neuropathie — W et al., Diabetes Care, 2019
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30622032/